“Гидротаран” суу насосунун иштөө системасы электр энергиясынын булактарын колдонбой эле түтүкчөдө агып жаткан суудан пайда болгон гидросоккунун энергиясын колдонуп иштейт. Суу насосу Кыргызстанда, Россияда жана Евразия уюмдарынын патентинин негизинде патенттелген. Иштелип чыккан модификация сериясынын бир орнотуусу 30 гектар сугат жерди сугарууга жетет. Бир жолу гана каражат талап кылынат. АКШда 1 гектарга (сугат жерлерди эсепке албаганда) андан аркы эксплуатациялык чыгымдар дээрлик жок. Суу насосу “Гидротаран” экологиялык жактан таза болуп эсептелинет, кум, шагыл, чогулган суу жана сормолордо чогулган суулар эч кандай терс таасирин тийгизбейт. Гидротаран күнү-түнү иштегенге ылайыкталган, аны өмүр бою кароого бүткүл дүйнөлүк запастардан эч кандай кызмат керектелбейт. Насостун кызмат мөөнөтү 20-жыл.

       Суу булактарынын түрлөрү.

   Гидро насосту кичине жана чоң каналдарга, чогултулган дренаждык тармактарга, суу сактагычтарга, дарыяларга ж.б суу агымы бар суу булактарына орнотсок болот.

                Суу булактарынын кесилүү түрү тик бурчтуу, трапециялуу, парабола же эч кандай формасыз болушу мүмкүн.

                Кичинекей же чоң  эңкейиш, бирдей болгон же бири бирине туура келбеген  эңкейиш жер боло берет.

                  Узунунан кеткен кесилиштин бөлүгү - куймага, суу сактоочу кудукчага, тирөөчү түзүлүшкө жана авариалык кызматка ээ.

Тирөөчү түзүлүш өз кезегинде калкан менен, жана суу агымы менен болушу мүмкүн.

                Трассадагы канал участогу –оюк жерлерде, дөбөлөрдө, жарым оюктарда-жарым дөбөлөрдө жайгашкан.

                Материал боюнча суу өткөзүүчү нукта суу сактоочу жерлер шагыл-таштардан, таштан, бетондон, болоттон бириккен болушу мүмкүн.

                Суу агымынын түрү боюнча ламинардуу тынч жана дуулдаган толкундуу.

Суу булактарынын толук эмес бөлүгү жана “турмуш-тиричилигинин тереңдиги” боюнча бардык сезондо иштөөсү мүмкүн. Бир тараптуу каналдар же эки тараптуу суу чыгаруучу узатасынан кеткен огу жайгашышы мүмкүн.

 

 

      ГидроСнаб орнотмолорун мүмкүн болгон чөйрөлөрдө колдонуу

   Суу “Гидротаран” кинетикалык энергиянын негизинде гидравликалык сокку кыска түтүкчөнүн  ичинде термелүү системасындагы клапан автоматтык режимге келет, карама-каршы басымды камсыз кылган аба “топтому” клапанды бекитет. Иш жөндөмдүүлүгү түтүкчөдөгү суюктуктун кыймылда болуусун жана статистикалык деңгээлде суюктуктун же ылдамдатылган басымдын негизинде камсыз кылат.

                

                 1.    Негизги функциясы – сууну жогору көтөрүп бийиктиктеги үлүш жерлерге жөнөкөй жерлерге сугат айдоо жерлерге ошондой эле түтүкчөдөгү суюктукка жумушчу басым кошуу.

                           Жердин түрүнө – кайрак жер, кайрак эмес жер, ойдуң жер, жашылдандырылган аймактар ж.б кирет.

                           Сугаруунун түрлөрү  –  жөөк менен сугаруу, чачыратып сугаруу, тамчылатып сугаруу.

                 2.    Жогорку басым (10м чейин) менен иштеп жогорку басымдагы газды гидротаран түтүкчөсүнө кошот, 6-8 аба катмарына жана колдонуу максатында суу сактагыч насосторду тазалоо үчүн сүзгүч катары колдонулат, майда топтор түрүндө ж.б (ОКР талап кылынат).

      Ишке киргизүү аймактарды изилдөө жана долбоордун принциби.

 

   Аймактарды ишке киргизүү үчүн алгач мантаждоо иштерин текшерүүдөн өткөзүп алат. Гидротаранды колдонунун негизги көрсөткүчү болуп эңкейиш жер эсептелинет, бийиктиктен өз ара төмөндөө мамилеси эки өлчөмдүү чекиттин узундугунда сунушталат.

   Ошентип аймакты алдын ала баалоо максатына жетүү үчүн картадан горизонталдуу түрдө 500 дөн 25000 ге чейинки  масштабды  карайбыз. Жер жерлерге барып гидронасостун долбоорун мыкты деңгээлде түшүндүрүп берет. Изилдөөлөрдүн негизинде геодезиялык аспаптардын жардамы менен суу үстүнө, суу астына, суу сактагыч булактарга жана эңкейиш жерлерге бөлөт (i); суу булактарында эң аз жана эң көп кеткен суу чыгымдары (Q л/с); суу булактарынын кескин тартылып кетүүсү же гидротехникалык курулмалар; эң жогорку сугат жерлерине суу бөлүү белгилүү чекити (h, м); суу бөлүү аралыкка чейин (I, м); сугат жер аянтынын үлүштөрү (Ω, га); сугаруу тиби (бороздалор аркылу сугаруу,  жөөк менен сугаруу, чачып же тамчылатып сугаруу).  Материалдарды иликтөө иштерин иштеп чыккандан кийин кичи долбоорду иштеп чыгуу бөлүмүнө киришет, гидронасоско ылайык өлчөмдү тандайт, түтүкчөнүн диаметрине, гидротехникалык курулмалардын дизайнын, материалдардын көлөмүн жана курулуш иштеринин түрүн аткаруу. Гидронасостун өндүрүмдүүлүгүнүн (q, л/с) максаты үлүш жерлерди жана айыл чарба өсүмдүктөрүн толук кандуу сугаруу.

 

      Гидротехникалык курулмаларды куруу жана гидронасоско байлоо жолдору.

   Курулмалардын бир нече жолдору бар;

           

·         1 жол көпүрө-дамба менен;

·        2 жол шаркыратма (тамчы суу) менен;

·        3 жол электр энергиясы менен иштеген насос;

·        4 жол  деривациялык канал куруу жолу менен;

·        5 жол суу сактагыч дамбадан

   Курулуш иштерин даярдоо схемалары жана суу түтүкчөлөрүн камсыз кылуучу куйма башынын бир бөлүгү чиймелерде жана сүрөттөрдө көрсөтүлгөн

 

 

     Көпүрө-дамба менен тандоо жолу.

1-сүрөт

1-сүрөттө, арыкты тандоо сунушталган, кичинекей же орточо каналдагы тынч суу агымы, толук эмес иштөө бөлүгү, б.а. чакан “турмуш-тиричилик үчүн”. Тегиз жерде жайгашкан каналдын боорундагы түтүкчөнүн пайдубалы бетондон жасалат, бул нерсе суу кыймылынын агымына тоскоолдук жаратпайт. Анын үстүнө жалпак жогору болгон пайдубал дөбөчө болуп турган жерлердин тешикчелерин камсыз кылуучу түтүкчөлөр менен байланыштырып турат. Бир четинен камсыз кылуучу түтүкчөнү бекемдеп, туташтыргычты камтып, торчону жана жапкычын камтып турат.

            Бул учурда белгиленген аймакты ишке киргизүү үчүн гидронасос ГТ-200 сунушталган, туурасына 2 м болгон сугаруу каналына орнотулган, өткөрүү жөндөмдүүлүгү 1,8 .

            Аймактын иштөө кызматы чачуу тартибинде. Беттондун туташтуруу бийиктиги 0,4 м 0,6 м болгон жумушчу басымын кошот, ал эми түтүкчөдөн бөлүнүү диаметри 60 мм, суу мамычасына 7 м басым кошот. Гидронасостун сырты тери  менен корголгон .

2-5 сүрөттө дыйкан чарба аймагында көрсөтүлгөн бетондуу дамбанын бийиктиги 1,7 м, туурасы 0,5 м, узундугу 10 м, дренаждуу коллекторго  орнотулган, суунун чыгымы андан ары туруктуу эмес, кышында 50 л/с, жазында жана жайында 100-120 л/с. Дамбада авариялык суу коё бергич каралган, ошондой эле бетондуу кудукчада өзүнчө белгиленген(3), түтүкчөнүн диметри 325 мм, узундугу 12 м,  жана эки гидронасос ГТ-300 (3-4 сүрөттө көрсөтүлгөн). Гидронасос түтүкчөнүн жардамы аркылуу диаметри 100 мм болгон суу басымынын мунарасы менен биригет, чоң эмес эңкейиш диаметри 200 мм болгон жерден түтүкчө аркылуу суунун аянтка баруусу, аянты 7 гектар (5-сүрөт). Дамбада түзүлгөн көлмөнүн көлөмү 15 миң. сууда сүзүүчү канаттууларды жана балык чарбасын өндүрүү үчүн түзүлгөн.

2-сүрөт

3-сүрөт

4-сүрөт

5-сүрөт

6-сүрөттө гидронасостун иштөө кызматы кыш мезгилинде көлмөнү сууга толтуруп балык чарбасын өндүрүү үчүн коюлган. Камсыз кылычуу түтүкчө көпүрө алдынан өтүп ,көпүрөнун эки башына бекитилген жоон мамыча дамбанын кызматын аткарат. Гидронасостун өзү бетондондолгон пайдубалга бекитилген. Кийинки сүрөттөрдө 7-сүрөттө диаметри 76 мм болгон түтүкчөдөн суунун чыгуусу көрсөтүлгөн. Суунун температурасы + 4 º С  , абанын температурасы - 20 º С .

 

6-сүрөт

7-сүрөт

Шаркыратма (тамчылатма) жолу менен.

 

1-сүрөттө суу булактарынын шаркыратма жолу сунушталган, б.а багыты тигинен кетүүгө бурулган. Жогорку ылдамдык менен өткөзүүчү жана салыштырмалуу кыска түтүкчө(3), акыркы жасалып жаткандар ийри болуп жасалган, түтүкчөнүн башкы жана акыркы бөлүкчөсү түзүнөн кеткен.

Рис 1

8-9-сүрөттө ГТ-400 үлгүсүндөгү гидронсос сунушталган, даяр жерге орнотулган-“авариялык таштоого ээ”, үстүңкү жана астыңкы белгилеринин түбү 6,0 м болгон агымдын күчүн азайтуучулар каралган. Гидронасостун сырты анкердик буроолор менен бириктирилген, авариялык таштоочусу менен курулган жана кошумча туурасынан кеткен балка эсептелинет. Диаметри 180 мм болуп түтүкчөдөн бурулган аралыгы 350 м болгон көлмөнү күнү-түнү жөнгө салат, гидронасостун белгиленген жеринен 35 м бийиктикте жайгашкан. Сугаруу аянтынын үлүшү 30 гектар.

 

8-сүрөт

9-сүрөт

Электр энергиясынын жардамы менен иштөөчү насос жолу менен

 

 2-сүрөттө, каналдагы толкундуу жана шарылдап агычуу толкундун агымы көрсөтүлгөн. Камсыз кылуучу түтүкчө бандежде бекитилет, тирек болгон  шарнир менен байланыштуу, каналдын бетондолгон таянычы. 1 гидро насосту ишке кошору менен - түтүкчөнүн(3) өткөзгүчүнөн агым коё берилет. Жумушчу басымдын ылдамдыгы суу агымындагы кыймылдын ылдамдыгына көз каранды жана сүрөттөгү келтирилген формуланын негизинде эсептелинет, £=1,1 коэффициенти Кориолиса; U-суу агымынынын ылдамдыгы, q = 9,81 эркин түшүүнүн ылдамдыгы   м/с².
 10-11-сүрөттө, ГТ-150 гидронасосу сунушталган, толкундуу каналдагы суу агымына орнотулган. Суу агымынынын ылдамдыгы 5 – 6 м/с, көтөрүлүү бийиктиги 9 м. Аянты 0,4 гектар болгон жаш бак сугарылып жатат. Гидронасос көпүрөнү карай бекитилген, эңкейиш түтүкчө бурчу суу агымынан 5 градуска бурулуп турат. Жумушчу басымдын ылдамдыгы Н = 1,7 м.

Рис 2

10-сүрөт

11-сүрөт

Деревациялык канал жайылма дарыя жолу менен

 

 3-сүрөттө дарыянын жайылма түрү сунушталган. Негизги эңкейиш нукка жараша «Н» басымын талап кылат, кээ бир аралыктын аймагы жогору, дарыяда шпор же башка суу тозмо орнотулган, деривациялык канал суу чогултат, камсыз кылуучу түтүкчөгө бекитилип, бетондуу пайдубалдын негизинде көрсөтүлөт.

 

 12-13-сүрөттө ГТ-400 гидронасосу сунушталган, жайык түрдөгү дарыяга орнотулган. Дарыя үлүшү тоодо жана тоо этектеринде жайгашкан, орточо эңкейиши i = 0,035 түзөт, чукул жээктин бийиктиги 20 м болгондуктан дарыядан       5-10 м чегинет. Бул камсыз кылычуу түтүкчө жогорку деңгээлдеги кургак жердеги эңкейишти бетон тирөөчү менен жайына келтирүүгө жол берди. Гидронасостун сырты анкердүү буралмалар менен бириктирилген, пайдубалы бетондон болот. Ѳткөзүүчү түтүкчөнүн диаметри 150 мм, узундугу 50 м, 22,5 м бийиктиктеги майда көчөттөрдү жана аянты 10 гектар болгон жаш бакты сугарууга чыгуусу. Суу кабыл алуу бөлүгүндөгү камсыз кылуучу түтүкчөнүн даярдалуусу камбинациалуу таштын блогунан жана сипаевден жасалат, деревациялык каналды чогуусу менен алганда узундугу 30 м, 3,5 жумушчу басымын кошот. Сипай байыркы мезгилден тартып Орто Азияда колдонулат. Ал өзү үч буттуу жоон жыгачты чагылдырат, ичиндеги торчосу таштар менен толтурулган..

12-сүрөт

Жантайма канал жолу менен.

13-сүрөт

 

 

14- сүрөттө, канал жантайма түрү менен келип жатат. Камсыз кылуучу түтүкчө каналдын бортторуна жайгаштырылат, ал эми гидронасос иштеп жаткан суу чыгаргыч менен бириктирилет.  Жеткирүүчү түтүкчө өткөзгүчү жантайыңкы жагына багытталган, кесилишкен канал кайрак жердин массивине берилет, белгиленген жердин үстү жогору жайгашкан. ГТ-200 гидронасосун каналга киргизүү жантайыңкы жерден өтөт, суу чыгаруу Кыргызстандын Аксы районунун эки аймагында ишке киргизилген. Биринчи аймакта жумушчу басым 3 м, көтөрүлүү бийиктиги 24 м, өндүрүмдүүлүгү 1,2 л/с. Экинчи аймакта  жумушчу басым 6 м, көтөрүлүү бийиктиги 25 м, өндүрүмдүүлүгү 3,5 л/с.

14-сүрөт

  Гидронасос өз ишинин жөндөмдүүлүгүндө суу чыгымынынын бир бөлүгүнө ээ. Ошондуктан эң эле сарамжалдуу болгон биринчи төрт түрү эсептелинет, авариялык таштоо жүзөгө ашырылып, эң негизги суу булактары, суу агымы жана сууну талап кылууну каалабагандар жапа чекпейт. Суу мене камсыз кылуу транзиттик чыгымына жараша пландалып суу колдонуучуларына жеткирилип берилет. Сарамжалдуулука каскадный схема кабыл алынган, б.а. гидронасосту каналда ырааттуу колдонуу, суу булактарында транзиттик чыгаша көп жолу пайдаланылат.

 Эгер керектөөчүлөр зарыл болгон аянтчаны сугарса, б.а. эң чон өлчөмдөгү гидронасосту колдонуу керек, ал эми чакан же орточо түтүкчөлөр өзүндө бар, гидронасостун толук паралелдүү  камсыз кылуучу түтүкчөлөрүн жана колекторлорду чыгарууда кошсок болот. Бул түрү 15-сүрөттө көрсөтүлгөн.  

15-сүрөт

© 2016 ОсОО "Гидропульс" Сайт создан на базе платформы Wix при поддержке z-Studio